Het is niet aan te bevelen om zo’n vraag in het luchtledige te benaderen. Gelukkig staan we op de schouders van denkende, onderzoekende en schrijvende verpleegkundigen. Zij ontwikkelden begrippenkaders en theorieën die duidelijk maken wat wel en niet bij verplegen hoort. Op dit vlak is het – na een flinke aanzet in de vorige eeuw – intussen wel een beetje stil geworden in de verpleegkunde.
In 2024 werd in een dossier van TvZ aandacht gevraagd voor verpleegkundige theorieën.1 Alleen theorieën uit het buitenland werden aangehaald, met name uit de Verenigde Staten. Maar wat is er in eigen land gebeurd? In vakblad Onderwijs & Gezondheidszorg keek Pieterbas Lalleman met name uit naar een revival het werk van verpleegkundige en wetenschapper J.A. (Bien) van den Brink-Tjebbes.2 Is haar verpleegkundige theorie niet wat te snel in vergetelheid geraakt?
Op een studiemiddag naar aanleiding van haar honderdste geboortedag bleek Van den Brink-Tjebbes prima geplaatst te kunnen worden te midden van andere grote denkers over de kern van het vak. In dit dossier staan zes bijdragen die een nieuw licht werpen op de verpleegkundige begrippenkaders uit de verpleegkundige theorie van Van den Brink-Tjebbes. Ze helpen de thema’s verhelderen die bij het vak horen: holisme, relatie, praktijk, sociaal, preventie en – natuurlijk – deskundigheid. Dat is niet alleen van belang voor verpleegkundigen die graag denken en onderzoeken en schrijven. Maar juist voor verpleegkundigen die inzien dat ze in hedendaagse discussies vooruitgang kunnen maken door eerst een stapje terug te doen.
Referenties
- TvZ. Dossier Verpleegkundige theorieën. TvZ. 2024;1:15-27.
- Lalleman P. De theorie van de verpleegkunde, naar haar aard en functie gedacht. OenG. 2023;47.
