Maar er zijn ook voordelen aan de nachtdienst. Zo vond mijn moeder, gepensioneerd obstetrieverpleegkundige, het vooral praktisch: doordat zij
’s nachts werkte, kon ze er overdag voor het gezin zijn. Ze sliep immers als mijn zusje en ik op school waren en we mochten haar wekken zodra we thuiskwamen.

De nachtdienst heeft iets magisch, zeggen de verpleegkundigen en verzorgenden die ik interviewde voor mijn boek Nachtdienst – onvergetelijke en ontroerende verhalen uit de zorg. In de stilte van de nacht is er vaak meer tijd om op de bedrand van de patiënt te gaan zitten, om dat ene betekenisvolle en troostrijke gesprek te voeren. En met de weinige collega’s die er zijn voelen verpleegkundigen meer vrijheid om net dat stapje extra te zetten voor de patiënt.

Zoals verpleegkundige Eef, die in het hospice waar ze werkt ’s nachts het verdriet van een jonge gast aanhoort: de vrouw vertelt haar dat ze nooit in haar leven een bruidsjurk heeft gedragen. Eef twijfelt geen moment en regelt bij een andere nachtdienst een ‘Say yes to the dress’ moment, inclusief drie mooie trouwjurken en naasten.

Er is ’s nachts ook ruimte voor een grap en een grol. Zo krijgt verpleegkundige Marcellino zijn collega’s in de ggz aan het lachen door een verpleegstersjurkje aan te trekken, inclusief sinaasappels als borsten. Diezelfde collega’s dwingen hem om naar een patiënt met dementie te gaan, die op de bel drukt. De man staat erom bekend handtastelijk te zijn bij vrouwelijke verpleegkundigen en grijpt direct onder Marcellino’s jurkje. Hij schrikt zich een hoedje als Marcellino’s mannenstem ‘Wat doet u nou?’ buldert.

’s Nachts laten de ogenschijnlijk kleine gebaren van zorgverleners een diepe indruk achter op de mensen voor wie ze zorgen. Terwijl ik naar hun verhalen luister, begrijp ik wat ze bedoelen met de magie van de nacht. Ik zou er bijna mijn eigen nachtrust voor offeren. Bijna.

Rhijja Jansen, freelance zorgjournalist, Amsterdam, Foto: Dirk-Jan van Dijk